Sportcentrum West in Rotterdam gaat voor Goud

In Rotterdam mocht Sportcentrum West op maandag 10 oktober jl. als eerste sportaccommodatie in Nederland het Gouden Sportkantine Certificaat van Team:Fit in ontvangst nemen. Enthousiasme is in Rotterdam de sleutel tot succes.

Terwijl tientallen schoolkinderen in de kantine van Sportcentrum West in Rotterdam genoten van een fruitige snack, nam wethouder Adriaan Visser op maandag 10 oktober namens de accommodatie het Gouden Sportkantine Certificaat van Team:Fit in ontvangst. Het is het eerste Gouden Sportkantine Certificaat dat in Nederland is uitgereikt, als beloning voor het feit dat de kantine voldoet aan de Richtlijnen Gezondere Kantines van het Voedingscentrum.

De gouden sportkantine in Rotterdam is het resultaat van de intensieve samenwerking tussen het team van Sportcentrum West en het gemeentelijke programma Rotterdam Lekker Fit!. “Rotterdam wil de gezonde keuze de makkelijke keuze maken”, vertelt Alieke Zijlstra, beleidsmedewerker van het programma. “We willen dat alle Rotterdamse kinderen Lekker Fit! kunnen opgroeien. En we vinden dat we daarin als gemeente zelf het goede voorbeeld moeten geven. Met deze kantine in Rotterdam-West is de eerste stap gezet naar een gezond voedingsaanbod in heel Rotterdam.”

Snoeptomaatjes en wortelchips

Sportcentrum West is een accommodatie die bestaat uit een zwembad en een sporthal en die een bonte mengeling van bezoekers trekt. Kinderen krijgen er zwemles en schoolgymnastiek, jong en oud komt er voor de trainingen van de verschillende verenigingen die hun thuishaven hebben in Sportcentrum West en mensen van alle leeftijden trekken er hun baantjes.

Walter Schut is bedrijfsleider van Sportcentrum West. “Wij waren altijd al enthousiast met de horeca bezig”, vertelt hij. “We maakten bijvoorbeeld al maaltijden voor de volleyballers die hier actief zijn, zodat ze na hun werk eerst hier gezond kunnen eten voordat ze gaan trainen.”

De drijvende kracht achter het bereiden van die gezonde maaltijden, zoals spaghetti met pompoensaus en kip, is kantinemedewerker Anita Meulemans. “We deelden ook al fruit en tomaatjes uit”, vertelt zij, “en toen we hoorden wat we allemaal nog meer konden doen om de kantine gezonder te maken zijn we daar meteen ook enthousiast mee begonnen.” Sportcentrum West werkt daarvoor samen met een diëtist, zodat zeker is dat alle nieuwe gerechten op de menukaart voldoen aan de Richtlijnen Gezondere Kantines van het Voedingscentrum.

Zijlstra haalt een mooi voorbeeld aan van een verandering: het diplomazwemmen. Kinderen die hun diploma halen worden daarvoor nu beloond met een appel of een fruitijsje. “Zowel de kinderen als de ouders reageren daar heel positief op.” En ook de snoepautomaat in het Sportcentrum heeft een metamorfose ondergaan. Chocola is ingeruild voor zakjes fruit en paprikachips voor wortelchips. De verhouding tussen betere keuzes en minder gezonde keuzes in de automaat is 86 om 14 procent. “Onlangs stond een moeder samen met haar zoontje voor de snoepautomaat”, zegt Schut. “Het jongetje wilde beslist een zakje wortelchips. ‘Dat eet jij toch niet’, zei zijn moeder, maar het jongetje bleef volhouden: ‘Ik wil wortelchips.’ Uiteindelijk heeft ze het toch voor hem gekocht, en hij heeft het allemaal opgegeten.”

Geen enkele klacht

Verenigingen en accommodaties die starten met een gezonde kantine kiezen zelf welk niveau bij hen past: brons, zilver of goud. Ook kleine stappen maken een groot verschil. Bij Sportcentrum West zijn ze meteen voor grote stappen gegaan. “Wij hebben echt alle oude producten er in één keer uitgehaald en al het nieuwe in één keer geïntroduceerd”, vertelt Meulemans. Bijzonder is dat er geen enkele kantinebezoeker is die daarover gemopperd heeft. “Eén kantinebezoeker bestelde altijd standaard een broodje mexicano. Toen we een nieuwe menukaart kregen stond dat broodje er niet meer op. Hij heeft toen zonder te klagen een broodje zalm gekocht en hij vond het heerlijk.”

“Patat met mayonaise, broodjes kroket: het was allemaal heel populair hier”, vult Schut aan. “Maar nu eten de mensen net zo graag een banaan, een salade of een broodje zalm. We zijn daar heel blij mee. Straks komt het stamppotseizoen er weer aan en maken we lekkere stamppotten. We worden steeds wijzer in wat we allemaal kunnen maken.”

Bezoekers denken mee

Bij zo’n grote omslag hoort natuurlijk wel een gedegen voorbereiding. “We zijn met het personeel om tafel gaan zitten om iedereen te motiveren”, vertelt Schut. “Want het moet ook gewoon doordraaien als Anita op vakantie is of als ik er even niet ben. Het hele team was meteen enthousiast. Iedereen beseft wat het doel is.”

Bij de start werd een enquête uitgedeeld aan de bezoekers, om te vragen welke gezonde producten zij graag zouden zien in de kantine. “Sportcentrum West ligt in een gebied waar overgewicht veel voorkomt, zowel onder kinderen als onder volwassenen”, legt Zijlstra uit. “Het is belangrijk om de bezoekers mee te laten denken over gezonde alternatieven in de kantine, want daardoor creëer je draagvlak voor de ingezette verandering.”

“De bezoekers vroegen onder andere om smoothies en om bruine broodjes met rauwkost”, vertelt Meulemans. Die werden gelijk op de menukaart gezet. Meulemans en de andere kantinemedewerkers vinden het ook leuk om zelf nieuwe gerechten te bedenken. “De tosti’s met mozzarella en met appel, kaas en kaneel zijn bijvoorbeeld heel populair, net als de pompoensoep.” Die pompoenen komen van een Educatieve Tuin waar het Sportcentrum mee samenwerkt, zoals er ook tal van andere partners uit de buurt zijn die gezonde producten leveren.

Het financiële aspect is nog weleens een punt van zorg voor kantines die over willen stappen op een gezonder aanbod. Want gaat dat niet ten koste van de omzet? Bedrijfsleider Schut zegt van niet. “In het begin moet je natuurlijk investeren en er soms wat op toeleggen. De prijs van de bakjes met tomaatjes en komkommertjes houden we bijvoorbeeld bewust zo laag mogelijk, want kinderen hebben nog niet zo veel te besteden. Maar op de broodjes gezond zit wel een winstmarge. En als het kind een bakje tomaatjes neemt, neemt de ouder bijvoorbeeld een broodje gezond. Zo heft het elkaar op.”

Gelijk doorpakken

De ontwikkelingen bij Sportcentrum West worden nauwkeurig gevolgd om daarna het aantal gezonde kantines in de gemeente uit te breiden. “Dit is de eerste stap naar een gezond voedingsaanbod voor alle accommodaties in Rotterdam”, benadrukt Zijlstra. “Rotterdammers houden van aanpakken, dus we gaan nu gelijk door. Lekker Fit! gaat om een gezonde leefstijl en beweging bij kinderen. Het is een bewezen effectief programma en er is een dalende overgewichttrend bereikt. Het slaat goed aan, maar nog altijd heeft één op de vier kinderen in Rotterdam overgewicht. In sommige wijken is dat zelfs één op de twee. De Rotterdamse jeugd heeft nog steeds meer overgewicht dan in de rest van Nederland. We hebben dus nog wat te doen om ons doel te bereiken: een gezonde toekomst voor zo veel mogelijk mensen.”